Ekspertizci Nihat Peldek'ten yapay zekayla hazırlanan sahte rapor uyarısı

İkinci el otomobil piyasasında yapay zeka teknolojilerinden yararlanılarak üzerinde değişiklik yapılan sahte ekspertiz raporları, alıcıları ciddi risklerle karşı karşıya bırakırken uzmanlar, ilan platformlarındaki belgelere güvenilmemesi ve araçların tarafsız merkezlerde mutlaka tekrar kontrolden geçirilmesi gerektiğini vurguladı.

Son dönemde ikinci el araç satışlarında, eski ekspertiz raporlarının yapay zeka programlarıyla değiştirildiği belirlendi. Kötü niyet taşıyan satıcıların motor arızalarını, boyanmış ya da değiştirilmiş parçaları saklamak veya raporların tarihlerini yeniymiş gibi sunmak için dijital müdahalelerde bulunduğu aktarıldı. Bu şekilde oluşturulan sahte belgeler yüzünden pek çok alıcının, satın alma işleminin hemen ardından araçlarıyla yolda kaldığı ve önemli maddi kayıplara uğradığı bildirildi.

Yapay zeka bir ustanın araçta yaptığı incelemeyi gerçekleştiremez Konuyla ilgili görüşlerini paylaşan oto ekspertiz merkezi işletmecisi Nihat Peldek, "Alıcılar, aracı satın almadan önce kendi incelemelerini tamamladıktan sonra mutlaka bir ekspertiz merkezine başvursunlar. Yapay zekanın geldiği gelişmişlik düzeyi nedeniyle kötü niyetli bir satıcıyla karşılaşabilirler.

Satıcı, önceki ekspertiz raporunun görüntüsünü alıp yapay zekaya araç kusursuzmuş gibi görünen veya bazı kusurlarını örten yeni bir rapor hazırlatıyor. Vatandaş da 'Bu araç güvenilir bir firmada ekspertizden geçirilmiş' düşüncesiyle yeniden ekspertiz yaptırmadan satın alabiliyor. Bunun sonucunda daha sonra mağduriyetle karşılaşıyor, seyir sırasında araçta problemler yaşıyor ve satmak istediğinde aracın durumunun kendisine gösterilen raporla uyuşmadığını görüyor.

Bu konularda sıkıntılarla karşılaşıyorlar. Bu tür durumların önüne geçebilmek için satın alma öncesinde mutlaka ekspertiz yaptırmalarını öneriyoruz. Raporları yapay zeka üzerinden de hazırlıyorlar.

İnsanlar aracı kusursuz sanarak satın alıyor veya raporda gösterilen 1-2 kusurla daha büyük sorunların üzeri örtülüyor. Rapora fazla müdahale edilmediği izlenimi vermek için bir iki kusuru özellikle görünür bırakıyorlar" diye konuştu. Ekspertiz işleminin araç başında, uzmanlardan oluşan bir ekip tarafından gerçekleştirilmesinin önemine işaret eden Peldek, "Aracı satın almadan önce satıcının farkında olduğu bir durum da söz konusu olabilir, kasıtlı olarak gizlediği bir sorun da bulunabilir.

Yola çıkmayı planlıyorlarsa satın almadan 1 gün önce veya imkan varsa aynı gün mutlaka ekspertiz yaptırmaları faydalı olacaktır. Elbette yapay zeka ekspertiz işlemini gerçekleştiremez. Çünkü arka tarafta da görülebildiği üzere burada ekip arkadaşlarımız görev yapıyor.

İş yerimizde 5 kişi çalışıyoruz. Kaporta ustamız, mekanik ustamız, airbagleri inceleyen, kilometre ve bilgisayar işlemleriyle uğraşan arkadaşlarımız var; bu alanların her biriyle ayrı kişiler ilgileniyor" açıklamasında bulundu. Aracın geçmişiyle bakım belgeleri ayrıntılı biçimde araştırılmalı İkinci el otomobil satın alırken göz önünde bulundurulması gereken başka noktalara da dikkat çeken Peldek, "İkinci el bir araç satın alacak kişiler, aracı görmeye gitmeden önce öncelikle mevcut hasar durumunu mutlaka sorgulatmalı.

Bu işlemler oldukça düşük bir bedelle yapılabiliyor. Araçta kayıtlı hasarın tutarı nedir? Ardından bu hasar nedeniyle değiştirilen parçalarla aracın geçmiş kilometre bilgilerini inceletmeliler.

Aracın bakım işlemleri nerede gerçekleştirilmiş? Yetkili servise mi götürülmüş, yoksa özel serviste mi işlem görmüş? Son bakım hangi tarihte yapılmış?

Bu işlemlere ait belgeler ve faturalar mevcut mu? Çünkü ekspertiz belgelerinde yapılan sahtecilik, bakım bilgileri konusunda da yapılabiliyor. Bir kişi eline aldığı defterde kilometre bilgilerini değiştiriyor.

Bakımın bu kilometrede gerçekleştirildiğini söylüyor. Örneğin, araçlarda triger bakımının ne kadar önemli olduğunu biliyorsunuz. Alıcılarımız bu konuda da yanıltılabiliyor.

Bakımların hangi yerde yapıldığı, faturalarıyla birlikte araştırılmalı. Aracın önceki sahibi kim, kaç kez el değiştirmiş, yedek anahtarı mevcut mu, hasar kaydı bulunuyor mu soruları yanıtlanmalı; bakım, tramer ve kilometre bilgileri mutlaka sorgulanmalı" ifadelerini kullandı. Mevsime uygun bakım ve antifriz kullanımı önem taşıyor Kış koşulları ile araçların mekanik bakımlarına ilişkin uyarılarını paylaşan Peldek, sözlerine şöyle devam etti: "Araçların bakımlarının yakın zamanda gerçekleştirilmiş olmasına da özen gösterilmeli.

Biz İzmir'de bulunuyoruz ancak başka illerde kış lastiği uygulaması yürürlükte. Araçta kış lastikleri bulunuyor mu, bakım işlemleri tamamlanmış mı, antifriz mevcut mu? Daha önce de antifriz kullanılıyor muydu?

Bildiğiniz üzere, araca sonradan antifriz eklenmesi, kireç nedeniyle tıkanmış noktaların açılmasına ve ilerleyen süreçte su sızıntıları oluşmasına yol açabilir. Böyle bir durum, seyir halindeyken aracınızın hararet yapmasına neden olabilir. Bu nedenle aracın bakımlı olup olmadığı, bakımın nerede gerçekleştirildiği, antifrizinin eksiksiz konulup konulmadığı, uygun antifriz, uygun yağ ve uygun kayış tercih edilip edilmediği, işlemlerin ehil kişilerce yapılıp yapılmadığı araştırılmalı.

Bunların önemi büyük. Kullanıcılara şu tavsiyeyi verebiliriz: Satın almayı düşündükleri araçların bakım durumunu incelesinler. Bakım işlemlerinin kapsamlı, düzgün ve gerekli hususlara uygun biçimde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine baksınlar.

İkinci tavsiyemiz ise satın alma öncesinde araç için mutlaka güncel bir ekspertiz yaptırmaları. Belirttiğim üzere raporlar sahte çıkabiliyor, yapay zeka kullanılarak hazırlanabiliyor. Bildikleri ve güven duydukları firmalarda ayrıntılı bir ekspertiz incelemesi yaptırmalarını öneriyoruz.

İlan platformlarında bulunan ekspertiz belgeleri ister yakın tarihli ister eski olsun, bu belgelere güvenmemelerini ve aracı alırken mutlaka yeniden ekspertiz yaptırmalarını tavsiye ediyoruz."