Lise öğrencileri, iklim değişikliğinin kutup bölgelerinde yol açtığı dönüşümleri takip etmek ve buzulların erime süreçlerini daha kapsamlı incelemek amacıyla, buzulların iç yapısını üç boyutlu olarak haritalamayı amaçlayan bir sensör sistemi geliştirdi.
TÜBİTAK ve TEKNOFEST işbirliğiyle gerçekleştirilen 2204-C Lise Öğrencileri Kutup Araştırma Projeleri Yarışması'nda birincilik kazanan Piezo-Team ekibi, projelerini Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) tanıtıyor.
Türkiye Teknoloji Takımı Vakfının (T3 Vakfı) desteğiyle uluslararası katılımcılarla bir araya gelen ve İstanbul'daki Araştırma Geliştirme Eğitim ve Uygulama Merkezi Lisesinde (ARGEM) eğitim gören üç öğrenciden oluşan ekip, yaklaşık 2,5 yıldır geliştirdiği projeyle kutup buzullarının iç yapısında meydana gelen değişimleri belirlemeyi hedefliyor.
Ekipte yer alan ARGEM 11. sınıf öğrencisi Abdullah Nazım Karanfil, AA muhabirine yaptığı açıklamada, geliştirdikleri sistemin kutup buzullarının iç yapısındaki değişimleri ve oluşan kırılmaları saptamak üzere tasarlanan sensörlerden meydana geldiğini söyledi.
Yarışmaya iki yıldır katıldıklarını aktaran Karanfil, ilk yıl üçüncülük, bu yıl da birincilik kazandıklarını belirtti.
Karanfil, sistemin çalışma yöntemini anlatırken sensörlerin yerleştirildiği en az üç kapsülden alınan verilerin karşılaştırılması sayesinde buzulların iç yapısına ilişkin üç boyutlu haritanın oluşturulabildiğini ifade ederek, "Burada da tıpkı GPS'te olduğu gibi verileri birbiriyle karşılaştırarak buzulların üç boyutlu iç haritasını oluşturabiliyoruz." dedi.
Sistemde piezoelektrik ve piezorezistif sensörlerden yararlandıklarını kaydeden Karanfil, bu sensörlerle titreşim ve basınç başta olmak üzere değişimleri ölçtüklerini dile getirdi.
İnsansız hava aracı (İHA) görüntülerinden farklı biçimde buzulların yüzeyinin altında bulunan katmanları da araştırmayı hedeflediklerini belirten Karanfil, sistemi elverişsiz hava koşullarında da veri toplayabilecek şekilde tasarladıklarını anlattı.
Karanfil, "Mevcut yöntemlerden bizi öncelikle ayıran nokta, zeminin altını gözlemleyebilmemiz ve özellikle tipi ile fırtınalardan etkilenmeyecek bir sistem geliştirmemiz." ifadelerini kullandı.
Uydu görüntülerinin yoğun kar yağışı ve tipi sebebiyle yeterli olmayabildiğini, İHA'ların da bu şartlarda uçuş yapamadığını anlatan Karanfil, geliştirdikleri sistem aracılığıyla buzullardaki kırılmaların konumu, yönü ve boyutuna dair veri elde etmeyi amaçladıklarını söyledi.
Bu verilerin buzullardaki değişimleri araştıran bilim insanlarına katkı sunabileceğini ifade eden Karanfil, kırılmaların hangi dönemlerde hız kazandığının ve çevresel faktörlerle bağlantısının incelenebileceğini belirtti.
Kutup koşullarına uygun batarya geliştirdiler
Sistemin enerji gereksinimini karşılamak üzere kendi bataryalarını da geliştirdiklerini bildiren Karanfil, mevcut tasarımda 9 aylık kullanım süresine ulaşmayı hedeflediklerini kaydetti.
Elektronik devre kartını da geliştirmeyi planladıklarını belirten Karanfil, sonraki aşamalarda sistemin enerji kapasitesiyle çalışma süresini artırmayı amaçladıklarını söyledi.
Antarktika şartlarına uygun bir sistem tasarlamanın güçlüklerine değinen Karanfil, malzeme seçimi, ısı dağılımı ve üretim aşamalarında farklı hesaplamalar gerçekleştirdiklerini anlattı.
Karanfil, iklim değişikliğiyle mücadele açısından önem taşıyan projeleri henüz başlangıç aşamasındayken destek bulmanın ve projeyi COP31'de uluslararası katılımcılarla paylaşabilmenin kendileri için son derece değerli bir deneyim olduğunu sözlerine ekledi.
